Rehberler
Türkçe yöneylem yazıları
Her aracın yanında o problemi tanıtan, algoritmasını adım adım açıklayan ve gerçek hayatta nerede kullanıldığını gösteren bir yazı bulunur.
- · 11 dk okuma
Steiner Ağacı: NP-Zor Problem ve MST Tabanlı 2-Yaklaşım
Bir alt küme terminali en ucuz biçimde bağlamak: Steiner ağacı problemi, NP-zorluk, Kou-Markowsky-Berman 2-yaklaşımı, metrik kapanış, MST ile farkı ve sayısal örnekler.
- · 11 dk okuma
A* (A-yıldız): Sezgisel Arama ve Izgara Üzerinde En Kısa Yol
f = g + h denklemiyle çalışan A* algoritması: admissible ve consistent heuristic, Manhattan / Octile / Euclidean / Chebyshev, 4 ve 8 bağlantı, Dijkstra ile ilişki, oyun yapay zekâsı uygulamaları.
- · 10 dk okuma
Minimum Yayılan Ağaç: Prim ve Kruskal
Yönsüz ağırlıklı bir graftaki en az toplam ağırlıklı ağacı bulmak: Prim (binary heap) ve Kruskal (union-find). Cut property, döngü özelliği, ağ tasarımı uygulamaları ve sayısal örnekler.
- · 11 dk okuma
En Kısa Yol: Dijkstra ve Bellman-Ford
Yönlü ağırlıklı ağlarda en kısa yolu bulmak: Dijkstra (≥ 0 ağırlık, binary heap) ve Bellman-Ford (negatif ağırlık + çevrim tespiti). Sayısal örnekler ve karmaşıklık karşılaştırması.
- · 11 dk okuma
Min-Cost Flow: Successive Shortest Path ile Min Maliyetli Akış
Min maliyetli akış: Successive Shortest Path algoritması, residüel grafta negatif ters kenarlar, Bellman-Ford/SPFA, klasik uygulamalar ve örnekler.
- · 11 dk okuma
Bimatris (Genel Toplam) Oyunlar: Nash Dengesi ve Support Enumeration
İki kişilik genel toplamlı oyunlarda saf ve karışık Nash dengelerinin support enumeration ile çözümü. Tutuklu Açmazı, Cinsiyet Savaşı, Stag Hunt örnekleri, Nash teoremi ve Shapley lemma.
- · 10 dk okuma
Erlang-A: Sabırsız Müşteri ve Modern Çağrı Merkezi Modeli
M/M/c + abandonment (Erlang-A) modeli, bırakma olasılığı, efektif servis hızı, QED rejimi ve Erlang-C'nin nerede yetersiz kaldığı — Türkçe, sezgisel ve uygulamalı kapsamlı rehber.
- · 10 dk okuma
Maks-Akış / Min-Cut: Ford-Fulkerson ve Edmonds-Karp
Yönlü ağlarda maksimum akış, min-cut max-flow teoremi, Ford-Fulkerson iskeleti, Edmonds-Karp BFS varyantı, klasik uygulamalar ve sayısal örnekler — Türkçe, sezgisel kapsamlı rehber.
- · 11 dk okuma
İki Kişilik Sıfır Toplamlı Oyunlar: Saddle Point, Minimax ve LP
Saf strateji, karışık strateji, minimax teoremi, von Neumann çözümü ve oyunu lineer programa dönüştürme — iki kişilik sıfır toplamlı oyunların Türkçe, sezgisel ve uygulamalı kapsamlı rehberi.
- · 11 dk okuma
Karar Analizi: Belirsizlik ve Risk Altında Doğru Seçim
EMV, EVPI, EOL, Maximax, Maximin, Laplace, Hurwicz, Savage Regret — belirsizlik ve risk altında karar verme kriterlerinin Türkçe, sezgisel ve uygulamalı kapsamlı rehberi.
- · 12 dk okuma
Markov Zincirleri ve Sabit Dağılım: Hafızasız Süreçlerin Matematiği
Markov zinciri nedir, geçiş matrisi nasıl kurulur, sabit dağılım (π) nasıl hesaplanır, indirgenemezlik ve periyot kavramları ne anlama gelir? Türkçe, sezgisel ve uygulamalı kapsamlı rehber.
- · 12 dk okuma
M/M/c Çoklu Sunucu Kuyrukları ve Erlang-C: Kaç Sunucu Yeter?
M/M/c kuyruk modeli, Erlang-C formülü, P₀ ve bekleme olasılığı, Lq ve Wq hesabı, M/M/1 ile karşılaştırma, çağrı merkezi ve kasa sayısı boyutlandırma örnekleriyle kapsamlı Türkçe rehber.
- · 10 dk okuma
Sonlu Kapasiteli Kuyruklar: M/M/1/K, M/M/c/K ve Erlang-B Kayıp Sistemi
Sonlu kapasiteli M/M/1/K ve M/M/c/K kuyruk modelleri Türkçe rehber. Doğum-ölüm zinciri çözümü, bloklama olasılığı P_K, efektif geliş hızı, Erlang-B formülü ve gerçek dünya uygulamaları.
- · 14 dk okuma
Ulaştırma Problemi: Kuzeybatı Köşesi, MODI ve Optimal Sevkiyat Planları
Ulaştırma problemi nedir, neden LP'nin özel hâlidir, Kuzeybatı Köşesi + MODI nasıl çalışır? Dengesizlik, dejenerasyon ve gerçek dünya örnekleriyle Türkçe rehber.
- · 10 dk okuma
Üretim Lot Boyu (EPQ): EOQ'nun Fabrika İçi Kuzeni
EPQ (Economic Production Quantity) nedir, EOQ'dan farkı nedir, üretim hızı sonlu olduğunda optimum parti büyüklüğü nasıl bulunur? Fabrika içi üretim planlaması üzerine kapsamlı Türkçe rehber.
- · 13 dk okuma
Çizelgeleme Problemleri: Türler ve Çözüm Yaklaşımları
Çizelgeleme problemleri nedir, hangi alt türlere ayrılır, hangi algoritmalar kullanılır? İş atölyesinden ders programına, klasik scheduling problemlerinin Türkçe haritası.
- · 11 dk okuma
Ders ve Sınav Programı Oluşturma: Yöneylem Bakışı
Üniversite ve okul ders programı oluşturma (timetabling) problemi nedir, hangi algoritmalar kullanılır, çakışma çözme nasıl yapılır? Türkçe rehber.
- · 14 dk okuma
Doğrusal Programlama Nedir, Nasıl Çözülür?
Doğrusal programlama (linear programming, LP) nedir, simpleks algoritması nasıl çalışır, hangi problemlerde kullanılır? Yeni başlayanlar için örnekli, görsel bir Türkçe rehber.
- · 11 dk okuma
Ekonomik Sipariş Miktarı (EOQ) ve Stok Yönetiminin Temelleri
EOQ (Economic Order Quantity) nedir, Wilson formülü nereden geliyor, varsayımları nelerdir? Miktar indirimi, güvenlik stoğu ve modern envanter optimizasyonu üzerine kapsamlı Türkçe rehber.
- · 12 dk okuma
Round-Robin Algoritması: Lig Fikstürü Nasıl Oluşturulur?
Lig fikstürü nedir, round-robin algoritması nasıl çalışır, tek/çift devre, bay takım kavramı ve Türkiye Süper Ligi pratiği üzerine kapsamlı Türkçe rehber.
- · 14 dk okuma
Google OR-Tools ile Optimizasyon: Türkçe Genel Bakış
Google'ın açık kaynak optimizasyon kütüphanesi OR-Tools nedir, hangi modülleri var, Pyomo ve CPLEX ile nasıl karşılaştırılır? Yeni başlayanlar için kapsamlı Türkçe genel bakış.
- · 11 dk okuma
Hemşire Vardiya Planlama: Kurallar, Kısıtlar ve Adillik
Hastane servisinde 1 aylık hemşire vardiya çizelgesi nasıl kurulur? Gündüz/gece/nöbet kombinasyonları, dinlenme kuralı, adil saat dağılımı ve otomatik çizelgeleme algoritmaları.
- · 12 dk okuma
Sırt Çantası (Knapsack) Probleminin Çeşitleri
Knapsack probleminin 0/1, fractional, unbounded ve multi-dimensional varyantları, dinamik programlama ve açgözlü çözüm yaklaşımları üzerine kapsamlı Türkçe rehber.
- · 11 dk okuma
Macar Algoritması ve Atama Probleminin Çözümü
Atama problemi (assignment problem) nedir, Macar algoritması (Hungarian method) nasıl çalışır, hangi durumlarda kullanılır? Adım adım örnekli Türkçe rehber.
- · 11 dk okuma
M/M/1 Kuyruk Teorisi: Bekleme Hattı Analizinin Temelleri
M/M/1 nedir, Kendall notasyonu, Poisson süreçleri, Little Yasası, kararlı durum metrikleri ve gerçek dünya uygulamaları üzerine kapsamlı Türkçe kuyruk teorisi rehberi.
- · 11 dk okuma
Gezgin Satıcı Problemi (TSP) ve Rota Optimizasyonu
Gezgin Satıcı Problemi (TSP) nedir, neden NP-zor, nearest-neighbor ve 2-opt sezgiselleri nasıl çalışır? Rota optimizasyonunun klasik problemi üzerine kapsamlı Türkçe rehber.
- · 15 dk okuma
Yöneylem Araştırması Nedir? Başlangıç Rehberi
Yöneylem araştırması (Operations Research) nedir, nereden gelir, hangi problemleri çözer ve günlük hayatta nerede karşımıza çıkar? Yeni başlayanlar için kapsamlı Türkçe rehber.
Önerin var mı? Bir başlık öner →